030 2898939

Uw dierenarts in Utrecht

Bel ons voor een afspraak of bij spoed: 030-2898939
Openingstijden: ma t/m vrij: 09:00 – 19:00 uur en do: 09:00 – 18:00 uur
Adres: Kampereiland 13-15, 3524 CZ Utrecht
Contactgegevens

Konijnen

Konijnen zijn geliefd als huisdier, maar helaas zien we dat er soms toch nog wat misverstanden bestaan bij eigenaren over wat een konijn nodig heeft om een lang en gezond leven te kunnen hebben.

Zo zijn konijnen echte groepsdieren en is het voor een konijn uitermate belangrijk om samen met soortgenoten te leven. Over het algemeen is de beste match een gecastreerde rammelaar met een (gecastreerde) voedster. Twee rammelaars samen gaat ook nog wel eens, zolang er maar geen dame in beeld komt, anders is het risico op gevechten namelijk vrij groot. En zodra rammelaars gaan vechten, zullen ze blijven vechten tot er eentje het veld ruimt of overlijdt. Twee voedsters samen  kan goed gaan wanneer je bijvoorbeeld twee zusjes uit hetzelfde nest neemt en beide dames laat castreren. Moeder dochter wil ook nog wel goed gaan.

Konijnen kun je niet zomaar bij elkaar zetten als ze volwassen zijn, daar konijnen erg territoriaal kunnen zijn. Wanneer er een klik is tussen de konijnen en je daarnaast zorg draagt voor een goede introductie van de nieuwe vriendjes, kan het heel goed gaan. Twee jonge konijntjes aanschaffen kan uiteraard ook, maar het kan zijn dat ze vanaf het moment dat ze geslachtsrijp worden, meestal is dat zo vanaf de leeftijd van 3 maanden, toch gaan vechten.

Direct naar

Een konijn aanschaffen

Denk bij de aanschaf van een konijn, of het zoeken van een nieuwe vriend(in) voor je konijn ook eens aan het asiel, daar zitten veel leuke konijntjes, en soms ook al koppels, die een goed huis zoeken. Vaak kun je in het asiel al kijken of er een klik is met het konijn wat je al hebt.

Konijnen zijn er in verschillende formaten, kleuren, en vachtstructuren, met of zonder hangoren. Meestal zijn de konijnen die als huisdier gehouden worden afkomstig uit dierwinkels (dit zijn vaak kruisingen tussen verschillende rassen) of afkomstig van een (hobby)fokker.

Vruchtbaarheid konijn

Vanaf ongeveer 3 à 5 maanden is een konijn vruchtbaar en is het dus zaak om vrouwtjes en mannetjes te scheiden. Is het vrouwtje toch zwanger geworden dan duurt de dracht 29 tot 33 dagen.

Wij raden aan het vrouwtje te castreren (wat in de volksmond steriliseren genoemd wordt bij een vrouwelijk dier is eigenlijk een castratie, omdat de eierstokken verwijderd worden), omdat je dan de kans op een baarmoedertumor bij de voedster verkleint. Vanaf 6 maanden kunt je je konijn laten castreren. Een bijkomend voordeel is dat een gecastreerde voedster niet meer schijndrachtig kan worden. Voedsters die schijndrachtig zijn lopen vaak met hooi te slepen (doen ze ook als ze zwanger zijn) en kunnen agressiever zijn.

Een rammelaar (mannetje) kan vanaf 4 à 5 maanden gecastreerd worden. Een ongecastreerd konijn is vaker agressief tegen andere konijnen en gaat ook zijn territorium markeren door zijn urine af te zetten, ook wel sproeien genoemd,.

Voeding konijn

Van nature eet een konijn gras. En daar is een konijn vele uren per dag aan kwijt. Onze huiskonijnen krijgen konijnenvoer wat snel op is en niet altijd de juiste verhouding aan voedingsstoffen en vezels bevat. Het beste is om uw konijn pellets of korrels (biks) te voeren en geen gemengd voer, waar het konijn bepaalde dingen uit kan pikken, die het lekker vindt, en de rest laat liggen. Net als wij vindt het konijn bepaalde stukjes lekkerder en dat veroorzaakt dan een eenzijdig voedingspatroon waardoor het konijn bepaalde tekorten kan krijgen, problemen met overgewicht of problemen met de maag en darmen.

Het juiste voeding voor een konijn bestaat uit:

  • Onbeperkt hooi van goede kwaliteit
  • 20 gram biks (goede merken zijn Science Selective en Trovet)
  • Groenvoer

Het darmstelsel van een konijn is erg lang en vooral de blindedarm is groot, waardoor het konijn veel ruwvoer kan verwerken. Het heeft hiervoor veel darmbacteriën. Krijgt een konijn te weinig ruwvoer dan kan dat darmproblemen geven. De darmen kunnen zelfs stil komen te liggen, of er kan gasophoping in de maag of darmen ontstaan (tympanie genaamd), waardoor het konijn kan overlijden. Bij te veel biks zien we vaak te natte ontlasting optreden.

Als een konijn te veel biks krijgt zal het ook zijn blindedarmkeutels niet meer opeten. Dit zijn wat nattere aan elkaar geplakte keutels die het konijn ’s nachts produceert en normaal gesproken zelf weer opeet. Deze keutels zijn een noodzakelijke aanvulling op het dieet van het konijn omdat het zo de eigen darmflora op peil houdt. Wanneer een konijn last heeft van zijn of haar rug, of veel te dik is, bijvoorbeeld omdat het teveel biks krijgt, kan het zelf niet goed meer bij de keutels komen en blijven ze vaak aan de achterkant onder de staart plakken. De meeste eigenaren denken vervolgens dat het konijn diarree heeft. Controleer je konijn dus dagelijks onder zijn of haar staart om te kijken of het de nachtontlasting wel opeet. Zo niet, dan weet je dat er iets aan de hand is met je konijn. En hoe eerder je ingrijpt hoe beter. Daarnaast is deze vastgekoekte nachtontlasting een favoriete plek voor vliegen om hun eitjes in te leggen, met alle complicaties van dien (zie het stukje over Myiasis)

Te veel biks is niet alleen een oorzaak voor overgewicht bij konijnen, maar door de grotere hoeveelheden calcium die het konijn daarmee binnen krijgt, wordt de kans op blaasstenen en blaasgruis ook vergroot.

Een te dik konijn herken je doordat je de ribben niet kunt voelen. Ook krijgen ze dan vaker een grote wam (kin plooi).

Myiasis bij konijnen

Zodra het warmer wordt treedt er een ander gevaar op voor het konijn. Vliegen (vooral de groene vleesvlieg) worden aangetrokken door de geur van urine en ontlasting en leggen dan hun eieren op met ontlasting besmeurde haren of de geïrriteerde huid van het konijn. Uiteindelijk komen er larven uit de eieren. Ze zijn in het begin heel klein maar kunnen uiteindelijk tot 1 cm uitgroeien. Eenmaal uit het ei gaan de larven rond kruipen en zich te goed doen aan de viezigheid en ontstoken huid. Ze eten zich als het ware een weg naar binnen, waardoor er open wonden ontstaan. Je kunt je voorstellen dat dit heel pijnlijk is voor het konijn. Wanneer er niks aan gedaan wordt of de eigenaar het te laat ontdekt, is de kans dat het konijn dit overleeft erg klein.

Als een konijn eenmaal besmet is en de situatie niet te ver gevorderd is, dan kunnen we onder sedatie proberen alle larven met een pincet te verwijderen. Vervolgens worden de wonden behandeld en krijgt het konijn antibiotica en pijnstilling. Daarna is het zaak om eventuele gemiste larve ( ze kunnen zich heel goed verstoppen) of larven die eventueel daarna nog uit de eieren kruipen te bestrijden.

Myiasis voorkomen

Gelukkig kunnen we voorkomen dat de vliegen eieren leggen en dat hieruit larven komen.

  • Zorg dat er geen natte ontlasting blijft plakken aan het konijn (zie ook stukje over voeding).
  • Bescherm de hok met muggengaas.
  • Antiparasitica: Er is een spray die bescherming biedt tegen de vliegen. Ook werkt Stronghold preventief tegen myasis. Het is gedurende de zomermaanden dus zeker verstandig om je konijn hiermee te behandelen.
  • Geef verder niet meer dan gemiddeld 20 gram konijnenbiks per dag (afhankelijk van het gewicht van je konijn natuurlijk).
  • bekijk het konijn elke dag op vieze plekken, met name aan de achterkant en onderkant.
  • Zorg dat het hok minimaal 1 keer per week verschoond wordt en haal elke dag vieze plekken met urine en ontlasting weg.

Myxomatose bij konijnen

Myxomatose is een virus uit de familie van het pokken virus. Een konijn kan besmet worden door middel van direct contact met besmette dieren, door contact met planten, hooi, voerbakjes e.d. waar een konijn met myxomatose mee in contact is geweest, of door een beet van stekende insecten zoals muggen, vlooien en vliegen, die het virus bij zich dragen doordat ze eerder een ander besmet konijn hebben gestoken.

Een konijn dat besmet is wordt in het begin wat hangerig en de oogleden worden wat dikker. Uiteindelijk worden ook de oren en anus verdikt. Die verdikkingen worden myxomen genoemd vandaar de naam myxomatose.

Eenmaal besmet zal het konijn steeds zieker worden. De zwellingen rond de ogen worden zo groot dat het niet meer door de oogleden kan kijken. Zwellingen bij de neus maken het ademen lastig en er kan ook pus optreden. Het konijn kan als complicatie longontsteking krijgen. Het dier is echt ziek en heeft vaak koorts. In het wild overleeft 5 a 10% de infectie. Net als bij VHS (zie hieronder) kunnen we proberen het dier in leven te houden door infusen, antibiotica en pijnstillers te geven maar het risico op overlijden is groot. Ook zullen we het konijn moeten gaan dwangvoeren om te voorkomen dat de darmen stil komen te staan en om de weerstand zo veel mogelijk op peil te houden.

Wat kunt u doen om myxomatose voorkomen?

  • Bescherm je konijn door hem of haar te laten vaccineren! Dit is de meest doeltreffende manier om je konijn te beschermen tegen myxomatose!
  • Bescherm je konijn door muggengaas of een klamboe over het hok te plaatsen
  • Behandel je konijn tegen vlooien (bijvoorbeeld door middel van Stronghold).
  • Voorkom contact met wilde konijnen, maar ook met egels, die vaak veel vlooien met zich mee brengen
  • Zorg dat er zo min mogelijk plekken zijn met stilstaand water zoals emmers, dakgoten, en plassen, waar muggenlarven in kunnen zitten
  • Zorg voor een goede hygiëne in het verblijf van het konijn

VHS bij konijnen

Viraal Hemorragisch Syndroom, ofwel afgekort VHS, ook wel VHD (viral haemorragic disease), RHD (rabbit haemorragic disease) of bloederige darmziekte genoemd, is een besmettelijke ziekte bij konijnen. VHS wordt veroorzaakt door een calici virus en overgebracht door urine en ontlasting van besmette konijnen. Ook direct contact met een besmet konijn kan de ziekte veroorzaken. Een indirecte besmetting kan echter ook optreden door voedsel. Het lijkt zo leuk om tijdens een wandeling wat vers gras of paardenbloemen mee te nemen, maar je loopt hierbij het risico dat je besmet voer meeneemt. Een wild konijn dat ziek is kan erop geplast of gepoept hebben zonder dat je het ziet. Ook kun je met je schoenen het virus mee naar binnen nemen. Stekende insecten, zoals muggen, vlooien en sommige vliegen zijn verder een mogelijke bron van besmetting.

Hoe herken ik de ziekte?

Als een konijn besmet raakt, kan deze binnen 1 à 2 dagen vrij plotseling overlijden. Het konijn wordt eerst suf, wil niet meer eten, krijgt koorts en begint zwaarder te ademen. Ook krijgt het konijn pijn wat zich soms laat zien in de vorm van tandenknarsen, en in het ergste geval schreeuwen. Op het laatst zie je vaak bloederig schuim uit de neus komen. Ook zijn er bloedingen elders in het lichaam vooral in de darmen vandaar ook de naam bloederige darmziekte.

Soms loopt het verloop zo snel dat het konijn plotseling dood neervalt.

Therapie

Helaas is er niet veel wat we voor een konijn kunnen doen als deze eenmaal besmet is. We kunnen het konijn proberen te ondersteunen door het geven van infusen, antibiotica, pijnstillers, en door het warm te houden, maar een echte behandeling is er niet. De meeste konijnen gaan ondanks deze ondersteuning toch nog dood.

Heb je nog andere konijnen in huis die niet ingeënt zijn dan is het advies die meteen in te enten (dit geldt niet voor de nieuwe variant van VHS, zie verderop) en de konijnen niet meer bij elkaar te houden.

Nieuwe variant VHS bij konijnen

Sinds eind van 2015 is er een nieuwe variant van VHS opgedoken, VHS2 of RHD2 genaamd. Deze ziekte verloopt trager (in plaats van binnen 1 à 2 dagen overlijden de dieren binnen 3 à 5 dagen)  maar ook deze is dodelijk voor het konijn. Deze variant bestaat al sinds 2010 in Frankrijk en heeft langzamerhand ook Nederland bereikt. Helaas werkt het standaard vaccin waarmee we jaarlijks konijnen vaccineren niet tegen deze variant. Om je konijn ook hier tegen te beschermen is een enting met een apart vaccin nodig wat speciaal geïmporteerd moet worden uit het buitenland. Omdat dit vaccin slechts kort houdbaar is zodra de flacon met entstof geopend is, en er meerdere doses in een flacon zitten, hebben we regelmatig dagen waarop we eigenaren van konijnen laten komen, die hun konijn graag willen laten inenten tegen het RHD2-virus. Daarnaast dient deze enting, wanneer hij voor het eerst gegeven wordt na 6 weken herhaald te worden om voldoende bescherming te beiden. Mocht je hier interesse in hebben, neem dan gerust contact met ons op, dan vertellen wij daar graag meer over.

VHS voorkomen

Bescherming van je konijn kan door middel van de standaard vaccinatie tegen Myxomatose en VHS en een aparte vaccinatie tegen VHS2 bieden nog altijd de beste bescherming. Deze vaccinaties zijn een jaar werkzaam, mits de RHD2 na de eerste keer dus herhaald is na 6 weken. De gewone konijnenenting biedt helaas dus nog geen bescherming tegen de nieuwe variant van VHS. Op dit moment importeren we entstof om ook in Nederland te kunnen beschermen.

Gebitsproblemen

Omdat de tanden en kiezen van een konijn gedurende zijn of haar hele leven blijven doorgroeien gaat er helaas ook nog wel eens iets mis met de tanden en kiezen van konijnen. Sommige konijnen hebben een afwijkende stand van de voortanden (snijtanden)  en wanneer deze doorgroeien omdat ze niet goed afslijten, valt dat meestal wel op bij een eigenaar. Deze tanden zijn namelijk goed te zien. Maar vaker zien we dat het probleem bij de kiezen ligt. En door de kleine mond van het konijn is dit probleem voor een eigenaar eigenlijk niet te herkennen.

Wanneer een konijn, bijvoorbeeld als gevolg van pijn in de mond (maar vaak is de oorzaak niet duidelijk), scheef gaat kauwen, zullen de kiezen vaak al snel ook scheef afslijten. Op den duur komen er haken op de kiezen die bij de onderkiezen meestal in de tong gaan prikken en bij de bovenkiezen in de wang. Deze haken kunnen zo scherp als een naald worden en elke hap die het konijn neemt prikken deze vlijmscherpe haken in de tong of wang. Het is geen wonder dat het konijn dan stopt met eten. In het begin zie je dat het konijn nog wel de zachte dingen eet, maar uiteindelijk stopt het konijn helemaal met eten en zitten ze vaak suf of sloom in hun hok.

Vaak herken je als eigenaar echter niet dat jou konijn pijn heeft bij het eten. Het lijkt erop alsof hij of zij wel  eet, omdat het konijn wel bij het voerbakje zit en het voerbakje ook leeg lijkt te raken.  Maar dat veel van de brokjes weer uit zijn mond vallen zie je niet doordat ze weer in het hooi terecht komen. Ook staan veel konijnen buiten en wordt er meestal alleen gekeken of het bakje leeg is. Regelmatig is dit een taak van de kinderen. Pas als het konijn duidelijk begint af te vallen realiseren veel eigenaren zich dat er iets mis is.

Zodra een konijn niet goed gaat eten krijgt hij of zij ook maag-darm problemen. Het voedsel wordt niet goed verteerd en de oh zo belangrijke darmbacteriën krijgen niet genoeg voedsel en hebben het lastig om te overleven. Resultaat is vaak dat een konijn tympanie (lucht in de maag of darmen krijgt) en dat de darmen gaan stil staan.

Het is dus zaak om op tijd het gebit te laten behandelen. Als de snijtanden afwijkend van stand zijn dan worden deze ingekort. Zijn er haken op de kiezen dan moeten deze verwijderd worden. In onze praktijk doen we dit door middel van gasnarcose en een speciaal voor knaagdieren gemaakt slijp apparaat. Gasnarcose is veiliger en het konijn is weer snel bij bewustzijn wat belangrijk is want het is belangrijk dat het konijn snel weer gaat eten. Ook heeft de gasnarcose niet een negatief effect op de darmbewegingen in tegenstelling tot de andere narcose middelen.

Op deze foto’s zie je Mickey die voor een behandeling komt.

konijn mickey wordt onder narcose gebrachtkonijn mickey wordt behandeld aan het gebit

konijn mickey wordt behandeld aan het gebit foto 2konijn mickey is weer bijgekomen na de behandeling

konijn mickey is weer helemaal hersteld na de narcosebehandeling3

Narcosebehandeling bij konijnen

Omdat konijnen gevoeliger zijn voor narcose brengen wij konijnen alleen onder narcose door middel van inhalatie anesthesie, ofwel gasnarcose, omdat dit de meest veiligste manier is. Bij gasnarcose krijgt het dier een combinatie van zuurstof en isofluraan toegediend, waarbij we precies de diepte van de narcose kunnen instellen die op dat moment wenselijk is. Een ander zeer belangrijk voordeel is, dat het konijn met deze narcose heel snel wakker wordt zodra we stoppen met het toedienen van isofluraan. Dit beperkt de duur van een van de meest risicovolle periodes van de narcose, namelijk de recovery periode (de periode waarin het dier ontwaakt) aanzienlijk. Daarnaast is het ook belangrijk dat het konijn snel weer gaat eten om te voorkomen dat de darmen stil gaan liggen. En hoe sneller het konijn wakker is hoe sneller hij of zij ook weer kan eten. Kortom dit is de veiligste manier om een konijn onder narcose te brengen daar het een aantal risico’s die bij de narcose van konijnen een rol spelen in grote mate beperkt.

Het voorkomen van stilstaande darmen is ook de reden waarom het konijn tot aan de ingreep voedsel tot zijn beschikking moet hebben. Gelukkig kan dit bij konijnen omdat zij niet kunnen braken, dit in tegenstelling tot honden en katten, die dus wel nuchter moeten zijn voordat zij onder narcose gaan.

Tijdens maar ook na de ingreep zal het konijn pijnstilling krijgen dit om de herstelperiode zo goed mogelijk door te komen.

Afspraak maken

Wij werken volledig op afspraak om stress bij dieren te voorkomen. We zijn van maandag tot en met woensdag en vrijdag van 09:00 uur ’s morgens tot en met 19:00 uur ’s avonds telefonisch bereikbaar. Op donderdag zijn wij van 09:00 uur tot 18:00 uur bereikbaar voor het maken van een afspraak. Behandelingen vinden vanaf 10:00 uur plaats.

Afspraak maken Bel: 030 – 289 8939

 

Adres en openingstijden

Dierenkliniek Lunetten
Kampereiland 13-15
3524 CZ Utrecht
030 – 289 8939
info@dierenklinieklunetten.nl

Wij zijn elke werkdag vanaf 09.00 uur telefonisch bereikbaar.

Openingstijden
Maandag: 09.00 – 19.00 uur
Dinsdag: 09.00 – 19.00 uur
Woensdag: 09.00 – 19.00 uur
Donderdag: 09.00 – 18.00 uur
Vrijdag: 09.00 – 19.00 uur
Zaterdag: Gesloten
Zondag: Gesloten


© Dierenkliniek Lunetten 2017